नवीन वाहन खरेदी करताना ग्राहक वृत्तपत्रे आणि जाहिरातींमधील आकर्षक 'एक्स-शोरूम' किमतीकडे पाहून खरेदीचे नियोजन करतात. मात्र, प्रत्यक्ष शोरूममधून गाडी ताब्यात घेताना ऑन-रोड किंमत १५ ते २५ टक्क्यांनी वाढलेली असते. वाहनाचा प्रकार (पेट्रोल, डिझेल की सीएनजी) आणि विशेषतः इलेक्ट्रिक वाहन (EV) निवडताना दीर्घकालीन देखभाल, बॅटरीचे आयुष्य आणि पायाभूत सुविधांचा अभ्यास करणे आर्थिक सुरक्षिततेसाठी अत्यंत आवश्यक ठरते.

एक्स-शोरूम ते ऑन-रोड किमतीतील तफावत

गाडी शोरूममधून प्रत्यक्ष रस्त्यावर येईपर्यंत मूळ किमतीव्यतिरिक्त खालील अनिवार्य आणि ऐच्छिक खर्चांची भर पडते:

  1. RTO नोंदणी व रोड टॅक्स: राज्यानुसार आणि वाहनाच्या इंधन प्रकारानुसार हा कर आकारला जातो. काही राज्यांमध्ये ईव्हींना यात सवलत मिळते, तर पेट्रोल-डिझेल वाहनांवर हा कर ८% ते १५% पर्यंत असू शकतो.

  2. सर्वसमावेशक वाहन विमा: नवीन गाड्यांसाठी नियमानुसार ३ वर्षांचा थर्ड-पार्टी आणि १ वर्षाचा ओन-डॅमेज विमा अनिवार्य आहे. यात 'झिरो डेप्रिसिएशन' (Zero Dep), इंजिन प्रोटेक्टर आणि रिटर्न टू इनव्हॉईस (RTI) हे ॲड-ऑन कव्हर्स घेणे हितावह ठरते.

  3. TCS आणि इतर आकार: १० लाखांवरील वाहनांवर १% कर (TCS) लागू होतो. याशिवाय फास्टॅग, हाय-सिक्युरिटी नंबर प्लेट (HSRP) यांचा समावेश असतो. डीलर्सकडून लावले जाणारे 'हँडलिंग किंवा लॉजिस्टिक चार्जेस' कायदेशीर नसल्याने त्याबाबत चौकशी करावी.

इलेक्ट्रिक वाहन (EV) खरेदीदारांसाठी तांत्रिक पडताळणी

इलेक्ट्रिक वाहनांचा प्रति किलोमीटर धावण्याचा खर्च पेट्रोल-डिझेलच्या तुलनेत अत्यंत नगण्य असला, तरी खरेदीपूर्वी खालील तांत्रिक घटकांची पडताळणी करावी:

  • बॅटरी वॉरंटी आणि SOH (State of Health): बॅटरी पॅक हा ईव्हीचा सर्वात महागडा भाग असतो. कंपन्या सामान्यतः ८ वर्षे किंवा १,६०,००० किमीची वॉरंटी देतात. बॅटरीची कार्यक्षमता (Health) ७०% पेक्षा खाली आल्यास मोफत बदलून देण्याची तरतूद वॉरंटी नियमात आहे का, हे तपासा.

  • ARAI क्लेम विरुद्ध प्रत्यक्ष रेंज: वाहन कंपन्यांनी प्रमाणित केलेली रेंज आणि वाहतुकीतील प्रत्यक्ष रेंज यामध्ये २५ ते ३० टक्क्यांची तफावत असू शकते. आपल्या दैनंदिन प्रवासाच्या गरजेनुसारच बॅटरी क्षमतेची (kWh) निवड करा.

  • चार्जिंग सुविधा: घरामध्ये ७.२ kW चा एसी वॉल-बॉक्स चार्जर बसवण्यासाठी आवश्यक वीज भार (Connected Load) उपलब्ध आहे का, तसेच महामार्गावरील डीसी फास्ट चार्जिंग (DC Fast Charger) स्टेशनचे जाळे किती सक्षम आहे, याची खात्री करा.

सर्व्हिस पॅकेज आणि विस्तारित वॉरंटीचे महत्त्व

पारंपरिक इंजिन असलेल्या गाड्यांमध्ये इंजिन ऑइल, कुलंट, एअर फिल्टर, स्पार्क प्लग आणि ब्रेक पॅड्सचा नियमित खर्च असतो. याउलट, ईव्हीमध्ये हलणारे सुटे भाग (Moving Parts) कमी असल्याने नियमित देखभालीचा खर्च कमी असतो. तरीही अनपेक्षित आर्थिक भार टाळण्यासाठी खालील गोष्टी उपयुक्त ठरतात:

  • प्रीपेड सर्व्हिस मेंटेनन्स पॅक: ३ ते ५ वर्षांचे सर्व्हिस पॅकेज आधीच घेतल्यास महागाई आणि वाढत्या लेबर चार्जेसपासून संरक्षण मिळते.

  • एक्सटेंडेड वॉरंटी (Extended Warranty): मूळ वॉरंटी संपल्यानंतरही इंजिन, ट्रान्समिशन, इन्फोटेन्मेंट सिस्टीम किंवा ईव्हीच्या मोटरमध्ये बिघाड झाल्यास दुरुस्तीचा खर्च वॉरंटी कव्हर करतो.

पुनर्विक्री मूल्य (Resale Value) आणि दीर्घकालीन गणित

पेट्रोल आणि हायब्रिड वाहनांचे पुनर्विक्री मूल्य बाजारात स्थिर मानले जाते. ईव्हीच्या बाबतीत तंत्रज्ञान वेगाने बदलत असल्याने आणि बॅटरीच्या वयोमानामुळे ५ वर्षांनंतर मिळणाऱ्या पुनर्विक्री मूल्याबाबत अद्याप बाजारपेठेत स्पष्ट मानके तयार होत आहेत. त्यामुळे गाडीचा दैनंदिन वापर, धावण्याची सरासरी आणि बजेट या सर्वांचा समतोल साधूनच अंतिम निर्णय घेणे शहाणपणाचे ठरते.

#AutomobileNews #CarBuyingTips #ElectricVehicle #MarathiNews #VivekSindhu